Soňky aýlarda global ýöriteleşdirilen gaz senagaty birnäçe synaglary we kynçylyklary başdan geçirdi. Senagat dowam edýän aladalar sebäpli barha artýan basyş astynda galýargeliýOrsýet-Ukraina urşundan soň seýrek duş gelýän gaz ýetmezçiligi sebäpli ýüze çykan mümkin bolan elektronika çip krizisine önümçilik.
“Gas World”-iň iň soňky webinarynda, “Ýöriteleşdirilen gaz üns merkezinde” atly, öňdebaryjy “Electrofluoro Carbons” (EFC) we “Weldcoa” kompaniýalarynyň pudak bilermenleri häzirki wagtda ýöriteleşdirilen gazlaryň öňünde durýan kynçylyklar baradaky soraglara jogap berýärler.

Ukraina dünýäde iň uly gymmatly gaz üpjün edijisidir, şol sandaneon, kriptonweksenonDünýä derejesinde ýurt dünýäniň takmynan 70% -ini üpjün edýär.neongaz we dünýäniň 40% -ikriptongaz. Ukraina şeýle hem ýokary arassa ýarymgeçirijili gazyň 90 göterimini üpjün edýärneonStrategik we Halkara Barlaglar Merkeziniň maglumatlaryna görä, ABŞ-nyň senagaty tarapyndan ulanylýan çipleriň önümçiliginde ulanylýan gaz.

Elektron çipleriň üpjünçilik zynjyrynda giňden ulanylýan mahalynda, asylly gazlaryň ýetmezçiliginiň dowam etmegi ulaglar, kompýuterler, harby ulgamlar we lukmançylyk enjamlary ýaly ýarymgeçirijilere ornaşdyrylan tehnologiýalaryň önümçiligine düýpli täsir edip biler.

Gaz üpjün ediji “Electronic Fluorocarbons” kompaniýasynyň ýerine ýetiriji wise-prezidenti Mett Adams seýrek duş gelýän gaz senagatynyň, esasanam ksenon wekripton, "uly" basyş astynda. "Material derejesinde elýeterli möçber pudaga çynlakaý täsir edýär" diýip, Adams düşündirýär.

Teklip has çäkli bolmagynda, isleg azalmaýar. Hemra pudagynyň global ksenon bazarynyň iň uly paýyny eýeleýändigi sebäpli, hemra we hemra hereketlendirijilerine hem-de degişli tehnologiýalara maýa goýumlarynyň artmagy häzirki durnuksyz senagata täsirini ýetirýär.

"Milliard dollarlyk hemrany uçuranyňyzda, ýetmezçilikden ýüz öwrüp bilmersiňiz"ksenon", diýmek, siz ony almalysyňyz" diýip, Adams aýtdy. Bu materiallara goşmaça baha basyşyny döretdi we biz bazar bahalarynyň ýokarlanýandygyny görýäris, şonuň üçin müşderilerimiz kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar. Bu kynçylyklary çözmek üçin EFC Pensilwaniýa ştatynyň Hatfild şäherindäki desgasynda asylly gazlary arassalamaga, distillemäge we goşmaça öndürmäge maýa goýmagyny dowam etdirýär.

Asyl gazlara maýa goýumlaryny artdyrmak barada aýdylanda, şeýle sorag ýüze çykýar: nädip? Asyl gazlaryň ýetmezçiligi önümçilik kynçylyklarynyň köpdigini aňladýar. Adamsyň düşündirmegine görä, üpjünçilik zynjyrynyň çylşyrymlylygy täsirli üýtgeşmeleriň ýyllar gerek bolup biljekdigini aňladýar: “Maýa goýmaga doly ygrarly bolsaňyz-da, maýa goýmak kararyna gelen wagtyňyzdan başlap, size hakykatdanam önüm berýänçä ýyllar gerek bolup biler. Kompaniýalar maýa goýýan ýyllarda, potensial maýadarlary gorkuzyp biljek bahalaryň üýtgewsizligini görmek adaty zat we şu nukdaýnazardan Adams senagat maýa goýýan wagty, seýrek gazlara has köp duçar bolmagy sebäpli has köp zada mätäçdigine ynanýar”. Isleg diňe artar.

Dikeldiş we gaýtadan işlemek

Kompaniýalar gazy dikeltmek we gaýtadan işlemek arkaly çykdajylary we önümçilik wagtyny tygşytlap bilerler. Gazyň bahasy ýokary bolanda we häzirki bahalara uly derejede bagly bolanda, gaýtadan işlemek we gaýtadan işlemek köplenç "gyzgyn temalara" öwrülýär. Bazar durnuklaşyp, bahalar taryhy derejä gaýdyp gelensoň, dikeltmek depgini peselip başlady.

Bu ýetmezçilik we daşky gurşaw faktorlary baradaky aladalar sebäpli üýtgemegi mümkin.

“Müşderiler gaýtadan işlemege we gaýtadan işlemege has köp üns bermäge başlaýarlar” diýip, Adams mälim etdi. “Olar üpjünçilik howpsuzlygynyň bardygyny bilmek isleýärler. Pandemiýa hakykatdanam ahyrky ulanyjylar üçin göz açyjy boldy we indi olar zerur materiallaryň bardygyna göz ýetirmek üçin durnukly maýa goýumlaryny nädip edip biljekdigimize seredýärler”. EFC iki sputnik kompaniýasyna baryp, gazy gönüden-göni uçurym meýdançasynda hereketlendirijilerden aldy. Hereketlendirijileriň köpüsi himiki taýdan inert, reňksiz, yssyz we tagamsyz bolan ksenon gazyny ulanýar. Adams bu meýliň dowam etjekdigine ynanýandygyny aýtdy we gaýtadan işlemegiň esasy sebäpleriniň materiallary almak we ygtybarly iş dowamlylygy meýilnamalaryna eýe bolmak bilen baglanyşyklydygyny, maýa goýumyň esasy iki sebäbiniň bardygyny sözüne goşdy.

Ösüp gelýän bazarlar

Täze bazarlardaky täze ulanylyşlardan tapawutlylykda, gaz bazary hemişe täze ulanylyşlar üçin köne önümleri ulanmaga meýilli bolupdyr. “Mysal üçin, biz ylmy-barlag we işläp düzme desgalarynyň önümçilikde we ylmy-barlag işlerinde uglerod dioksidini ulanýandygyny görýäris, bu barada siz birnäçe ýyl mundan ozal pikir hem etmezdiňiz” diýip, Adams aýtdy.

“Ýokary arassalyk bazarda gural hökmünde hakyky islegi döretmäge başlaýar. Meniň pikirimçe, Amerikadaky ösüşiň köpüsi häzirki wagtda hyzmat edýän bazarlarymyzdaky niş bazarlaryndan geler.” Bu ösüş çipler ýaly tehnologiýalarda aýdyň bolup biler, bu tehnologiýalardan tehnologiýa ösmegini dowam etdirýär we kiçelýär. Täze materiallara isleg artsa, senagatda däp boýunça meýdana satylýan materiallaryň has köp isleg bildirilýändigini görmek mümkin.

Adamsyň ösüp gelýän bazarlaryň esasan bar bolan senagat nişalarynda ýerleşip biljekdigi baradaky garaýşyny gaýtalap, Weldcoa-nyň meýdan tehniki we müşderi goldaw boýunça hünärmeni Kewin Klotz kompaniýanyň barha hususylaşdyrylýan aerokosmos önümlerinde has uly üýtgeşmeleriň bolandygyny aýtdy.

“Gaz garyndylaryndan başlap, hiç haçan ýöriteleşdirilen gazlara ýakyn hasaplamajak zatlaryma çenli hemme zat; ýöne ýadro desgalarynda ýa-da ýokary derejeli awiakosmos gaýtadan işlemek ulgamlarynda energiýa geçirijisi hökmünde uglerod dioksidini ulanýan supersuýuklar.” Önümler senagaty tehnologiýadaky üýtgeşmeler we energiýa öndürmek, energiýa saklamak we ş.m. ýaly täze tehnologiýalar bilen diwersifikasiýalaşýar.” “Şeýlelik bilen, biziň dünýämiziň eýýäm bar bolan ýerinde köp täze we gyzykly zatlar bolup geçýär” diýip, Klotz sözüniň üstüne goşdy.