Senagat gazlary
-
Asetilen (C2H2)
Asetilen, molekulýar formulasy C2H2, adatça ýel kömür ýa-da kalsiý karbidi gazy hökmünde tanalýar, alkin birleşmeleriniň iň kiçi agzasydyr. Asetilen reňksiz, biraz zäherli we örän ýanýan gaz bolup, adaty temperaturada we basyşda gowşak anestetik we antioksidant täsirlere eýedir. -
Kislorod (O2)
Kislorod reňksiz we yssyz gazdyr. Ol kislorodyň iň köp ýaýran elementar görnüşidir. Tehnologiýa babatda kislorod howany suwuklaşdyrmak prosesinden alynýar we howadaky kislorod takmynan 21% -i düzýär. Kislorod kislorodyň iň köp ýaýran elementar görnüşi bolan O2 himiki formulasy bolan reňksiz we yssyz gazdyr. Ereme temperaturasy -218,4°C, gaýnama temperaturasy bolsa -183°C. Ol suwda aňsatlyk bilen eremeýär. Takmynan 30 ml kislorod 1 litr suwda ereýär we suwuk kislorod asman gök reňkinde bolýar. -
Kükürt dioksidi (SO2)
Kükürt dioksidi (kükürt dioksidi) iň köp ýaýran, iň ýönekeý we gaharlandyryjy kükürt oksididir, himiki formulasy SO2. Kükürt dioksidi reňksiz we açyk, ýiti ysly gazdyr. Suwda, etanolda we efirde ereýän suwuk kükürt dioksidi deňeşdirme boýunça durnukly, işjeň däl, ýanmaýar we howa bilen partlaýjy garyndy emele getirmeýär. Kükürt dioksidi agardyjy häsiýetlere eýedir. Kükürt dioksidi senagatda sellýuloza, ýüň, ýüpek, saman şlýapalary we ş.m. agartmak üçin giňden ulanylýar. Kükürt dioksidi şeýle hem kömelekleriň we bakteriýalaryň ösüşini basyp bilýär. -
Etilen oksidi (ETO)
Etilen oksidi iň ýönekeý siklik efirleriň biridir. Ol geterosiklik birleşmedir. Onuň himiki formulasy C2H4O. Ol zäherli kanserogen we möhüm nebithimiýa önümidir. Etilen oksidiniň himiki häsiýetleri örän işjeňdir. Ol köp birleşmeler bilen halka açyş reaksiýalaryna gatnaşyp bilýär we kümüş nitratyny reduksiýa edip bilýär. -
1,3 Butadien (C4H6)
1,3-Butadien C4H6 himiki formulasy bolan organiki birleşmedir. Ol ýeňil hoşboý ysly reňksiz gazdyr we suwuklandyrmak aňsat. Ol az zäherli we zäherliligi etileniň zäherliligine meňzeýär, ýöne deri we nemli bardalar üçin güýçli gyjyndyryjy täsir edýär we ýokary konsentrasiýalarda anestetik täsir edýär. -
Wodorod (H2)
Wodorodyň himiki formulasy H2 we molekulýar agramy 2.01588. Adaty temperaturada we basyşda ol örän ýanýan, reňksiz, açyk, yssyz we tagamsyz gaz bolup, suwda eremegi kyn we köp maddalar bilen reaksiýa girmeýär. -
Azot (N2)
Azot (N2) Ýer atmosferasynyň esasy bölegini düzýär we umumy mukdaryň 78,08% -ni düzýär. Ol reňksiz, yssyz, tagamsyz, zäherli däl we diýen ýaly doly inert gazdyr. Azot ýanmaýar we boğujy gaz hasaplanýar (ýagny arassa azoty dem almak adam bedenini kisloroddan mahrum eder). Azot himiki taýdan işjeň däl. Ol ýokary temperaturada, ýokary basyşda we katalizator şertlerinde wodorod bilen reaksiýa girip, ammiak emele getirip biler; boşalma şertlerinde kislorod bilen birleşip azot oksidini emele getirip biler. -
Etilen oksidi we uglerod dioksidi garyndylary
Etilen oksidi iň ýönekeý siklik efirleriň biridir. Ol geterosiklik birleşmedir. Onuň himiki formulasy C2H4O. Ol zäherli kanserogen we möhüm nebithimiýa önümidir. -
Uglerod dioksidi (CO2)
CO2 himiki formulasy bolan uglerod dioksidi, uglerod kislorod birleşmesiniň bir görnüşi bolup, adaty temperaturada we basyşda suw ergininde biraz turşy tagamy bolan reňksiz, yssyz ýa-da reňksiz ysly gazdyr. Şeýle hem, ol umumy parnik gazy we howanyň bir bölegidir.
