Silanekremniý we wodorodyň birleşmesidir we birnäçe birleşmeleriň umumy adydyr. Silan esasan monosilany (SiH4), disilany (Si2H6) we käbir ýokary derejeli kremniý wodorod birleşmelerini öz içine alýar, olaryň umumy formulasy SinH2n+2. Şeýle-de bolsa, hakyky önümçilikde biz monosilany (SiH4 himiki formulasy) "silan" diýip atlandyrýarys.

Elektron derejelisilan gazyesasan kremniý poroşogynyň, wodorodyň, kremniý tetrahloridiniň, katalizatoryň we ş.m. dürli reaksiýa distillýasiýasy we arassalamak arkaly alynýar. 3N-den 4N-e çenli arassalykdaky silana senagat derejeli silan, 6N-den ýokary arassalykdaky silana bolsa elektron derejeli silan gazy diýilýär.

Kremniý böleklerini daşamak üçin gaz çeşmesi hökmünde,silan gazyýokary arassalygy we inçe gözegçilik etmek ukyby sebäpli kremniýiň beýleki çeşmeleri bilen çalşyp bolmajak möhüm ýörite gaza öwrüldi. Monosilan häzirki wagtda dünýäde granulaly monokristal kremniýiň we polikristal kremniýiň uly möçberde öndürilmeginiň usullarynyň biri bolan piroliz reaksiýasy arkaly kristal kremniý öndürýär.

Silanyň häsiýetnamalary

Silan (SiH4)howa bilen reaksiýa girip, bogulmaga sebäp bolýan reňksiz gazdyr. Onuň sinonimi kremniý gidrididir. Silanyň himiki formulasy SiH4 bolup, onuň mukdary 99,99% -e ýetýär. Otagyň temperaturasynda we basyşynda silan ýaramaz ysly zäherli gazdyr. Silanyň ereme temperaturasy -185℃ we gaýnama temperaturasy -112℃. Otagyň temperaturasynda silan durnuklydyr, ýöne 400℃-e çenli gyzdyrylanda, ol gaz şekilli kremniý we wodoroda doly dargaýar. Silan ýanýan we partlaýjy bolup, howada ýa-da galogen gazynda partlaýjy ýagdaýda ýanýar.

Programma meýdanlary

Silanyň ulanylyşynyň giň gerimi bar. Gün batareýalarynyň öndürilişi wagtynda kremniý molekulalaryny batareýanyň ýüzüne birikdirmegiň iň netijeli usuly bolmak bilen birlikde, ol ýarymgeçirijiler, tekiz panel displeýler we örtülen aýna ýaly önümçilik zawodlarynda hem giňden ulanylýar.

Silaneýarymgeçiriji senagatynda monokristal kremniý, polikristal kremniý epitaksial plitalary, kremniý dioksidi, kremniý nitridi we fosfosilikat aýna ýaly himiki bug çökündi prosesleri üçin kremniý çeşmesidir we gün batareýalarynyň, kremniý nusgalaýjy barabanlaryň, fotoelektrik datçikleriň, optiki süýümleriň we ýörite aýnanyň önümçiliginde we işlenip düzülmeginde giňden ulanylýar.

Soňky ýyllarda silanlaryň ýokary tehnologiýaly ulanylyşlary, şol sanda ösen keramika, kompozit materiallar, funksional materiallar, biomateriallar, ýokary energiýaly materiallar we ş.m. öndürmek ýaly ugurlar henizem peýda bolýar we köp täze tehnologiýalaryň, täze materiallaryň we täze enjamlaryň esasyna öwrülýär.