Alymlar we inženerler 2022-nji ýylyň iýul aýynda Newadanyň Blek Rok çölünde Wenus şarynyň prototipini synagdan geçirdiler. Kiçilden ulag ilkinji 2 synag uçuşyny üstünlikli tamamlady.

Wenusyň ýüzüniň gyzgynlygy we aşa köp basyşy bilen, ol ýer duşmançylykly we rehimsiz. Aslynda, ol ýere gonan zondlar iň köp bolsa birnäçe sagat işledi. Emma bu howply we gyzykly dünýäni orbitadan daşary öwrenmegiň başga bir usuly bolup biler, ol Güniň töwereginde Ýerden bir daş atym uzaklykda aýlanýar. Bu şar. NASA-nyň Kaliforniýanyň Pasadena şäherindäki Reaktiv hereketlendiriji laboratoriýasy (JPL) 2022-nji ýylyň 10-njy oktýabrynda howa robot şarynyň, howa robot konsepsiýalarynyň biri bolan howa robot şarynyň Newadanyň üstünden iki synag uçuşyny üstünlikli tamamlandygyny habar berdi.

Barlagçylar synag prototipini, hakykatdanam bir gün Wenusyň dykyz bulutlarynyň arasyndan geçip biljek şaryň kiçeldilen görnüşini ulandylar.

“Venera” şarynyň ilkinji prototipiniň synag uçuşy

Meýilleşdirilýän “Venera Aerobot”-yň diametri 12 metr, bu bolsa prototipiň ululygynyň takmynan 2/3 bölegine deňdir.

Oregon ştatynyň Tillamook şäherindäki JPL we Near Space Corporation kompaniýalaryndan alymlar we inženerler topary synag uçuşyny geçirdi. Olaryň üstünligi Wenus şarlarynyň bu goňşy dünýäniň dykyz atmosferasynda ýaşap biljekdigini görkezýär. Wenusda şar ýer ýüzünden 55 kilometr beýiklikde uçar. Synagda Wenusyň atmosferasynyň temperaturasyna we dykyzlygyna laýyk gelmek üçin topar synag şaryny 1 km beýiklige galdyrdy.

Şar ähli babatda dizaýn edilen ýaly hereket edýär. JPL Uçuş Testiniň baş derňewçisi, robototehnika boýunça hünärmen Ýakob Izraelewitz şeýle diýdi: “Biz prototipiň işinden örän razy. Ol uçuryldy, dolandyrylýan beýiklik manýowryny görkezdi we iki uçuşdan soň hem ony gowy ýagdaýa getirdik. Bu uçuşlardan giňişleýin maglumatlary ýazga aldyk we dogan planetamyzy öwrenmezden ozal simulýasiýa modellerimizi kämilleşdirmek üçin ony ulanmagy sabyrsyzlyk bilen garaşýarys.

Sent-Luisdäki Waşington uniwersitetiniň we howa-kosmos robototehnika ylmy boýunça hyzmatdaşy Pol Birn şeýle sözüni goşdy: “Bu synag uçuşlarynyň üstünligi biziň üçin köp zady aňladýar: Biz Wenus bulutyny öwrenmek üçin zerur tehnologiýany üstünlikli görkezdik. Bu synaglar Wenusyň dowzah ýüzünde uzak möhletli robot barlaglaryny nädip amala aşyryp biljekdigimiziň esasyny düzýär.

Wenus şemallarynda syýahat etmek

Eýsem, näme üçin şarlar? NASA Wenusyň atmosferasynyň orbita enjamynyň seljerip bilmejek derejede pes sebitini öwrenmek isleýär. Birnäçe sagatda ýarylýan gonuş enjamlaryndan tapawutlylykda, şarlar gündogardan günbatara tarap hepdeler ýa-da hatda aýlarboýy ýelde ýüzip bilýärler. Şeýle hem, şar öz beýikligini ýer ýüzünden 171,000 bilen 203,000 fut (52-den 62 kilometre çenli) aralygynda üýtgedip bilýär.

Şeýle-de bolsa, uçýan robotlar doly ýeke däl. Ol Wenusyň atmosferasynyň üstündäki orbita enjamy bilen işleýär. Ylmy tejribeleri geçirmekden başga-da, şar orbita enjamy bilen aragatnaşyk relesi hökmünde hem hereket edýär.

Şarlaryň içinde şarlar

Barlagçylaryň aýtmagyna görä, prototip, esasan, "şaryň içindeki şar"dyr.geliýberk içki rezerwuary doldurýar. Şol bir wagtyň özünde, çeýe daşky geliý şar giňelip we gysylyp bilýär. Şarlar hem ýokary galyp ýa-da aşak düşüp bilýär. Muny kömegi bilen edýärgeliýhowa çykaryjy deşikler. Eger missiýa topary şaryň göterilmegini islese, geliýiň içki rezerwuardan daşky şaryň içine howa çykarardy. Şaryň ýerine gaýtarylmagy üçin,geliýsuw howdanyna gaýtadan çykarylýar. Bu bolsa daşky şaryň gysylmagyna we suwda ýüzüş ukybynyň bir bölegini ýitirmegine sebäp bolýar.

Korroziw gurşaw

Wenusyň ýüzünden 55 kilometr beýiklikde meýilleşdirilen belentlikde temperatura şeýle bir erbet däl we atmosfera basyşy şeýle güýçli däl. Emma Wenusyň atmosferasynyň bu bölegi henizem gaty berk, sebäbi bulutlar kükürt kislotasynyň damjalary bilen doludur. Bu aşyndyryjy gurşawa çydamly bolmak üçin inženerler şaryň köp gatlakly materialdan gurdular. Material kislota garşylykly örtük, gün şöhlesiniň ýylylygyny azaltmak üçin metallaşma we ylmy gurallary göterip biljek derejede berk içki gatlak bilen tapawutlanýar. Hatda möhürler hem kislota garşylyklydyr. Uçuş synaglary şaryň materiallarynyň we gurluşynyň Wenusda hem işlemelidigini görkezdi. Wenusyň diri galmagy üçin ulanylýan materiallary öndürmek kyn we Newadada uçuryşymyzda we yzyna gaýtaryşymyzda görkezen berkligimiz bize şarlarymyzyň Wenusdaky ygtybarlylygyna ynam berýär.

Birnäçe onýyllyklaryň dowamynda käbir alymlar we inženerler Wenus planetasyny öwrenmek üçin şarlary teklip etdiler. Bu tiz wagtda hakykata öwrülip biler. Surat NASA arkaly.

Wenusyň atmosferasyndaky ylym

Alymlar dürli ylmy barlaglar üçin şarlary enjamlaşdyrýarlar. Bularyň arasynda Wenera ýertitremeleriniň atmosferasyndaky ses tolkunlaryny gözlemek hem bar. Iň gyzykly analizleriň käbiri atmosferanyň öz düzümi bolar.Uglerod dioksidiWenusyň atmosferasynyň köp bölegini emele getirýär we Wenusy ýerüsti şeýle bir dowzaha öwüren parnik effektini güýçlendirýär. Täze seljerme munuň nähili bolandygy barada möhüm alamatlar berip biler. Aslynda, alymlar ilkinji günlerde Wenusyň Ýere has köp meňzeş bolandygyny aýdýarlar. Eýsem, näme boldy?

Elbetde, alymlar 2020-nji ýylda Wenusyň atmosferasynda fosfiniň tapylandygyny habar berenlerinden bäri, Wenusyň bulutlarynda ýaşaýşyň mümkindigi baradaky mesele gyzyklanmany täzeden janlandyrdy. Fosfiniň gelip çykyşy anyk däl we käbir gözlegler onuň bardygyny henizem sorag astyna alýar. Emma şuňa meňzeş şar missiýalary bulutlary çuňňur seljermek we hatda islendik mikroblary gönüden-göni kesgitlemek üçin ajaýyp bolardy. Şuňa meňzeş şar missiýalary iň çylşyrymly we kyn syrlaryň käbirini açmaga kömek edip biler.