Futbol oýunlaryny görenimizde, köplenç şu sahnany görýäris: türgen çaknyşyk ýa-da bogunynyň burulmagy sebäpli ýere ýykylandan soň, toparyň lukmany derrew elinde sprey bilen gelip, şikes alan ýere birnäçe gezek sprey edýär we türgen tiz wagtdan meýdança gaýdyp gelip, oýna gatnaşmagyny dowam etdirýär. Eýsem, bu spreýiň düzüminde näme bar?
Spreýdäki suwuklyk organiki himiki maddadyr, ol ... diýlip atlandyrylýar.etil hlorid, sport meýdanynyň "himiýa lukmany" hökmünde giňden tanalýar.Etil hloridadaty basyşda we temperaturada gazdyr. Ol ýokary basyş astynda suwuklaşdyrylýar we soňra sprey gutusyna gaplanýar. Türgenler şikes alanda, mysal üçin ýumşak dokumalaryň kontuziýasy ýa-da dartgynlygy bilen,etil hloridýaralanan ýere püskürilýär. Adaty basyş astynda suwuklyk çalt gaza öwrülýär.
Fizikada biziň hemmämiz munuň bilen duşuşdyk. Suwuklyklar buglananda köp mukdarda ýylylygy özüne siňdirmeli. Bu ýylylygyň bir bölegi howadan, bir bölegi bolsa adam derisinden siňdirilýär, bu bolsa deriniň çalt doňmagyna, deriasty kapilýarlaryň gysylmagyna we gan akmasynyň bes edilmegine sebäp bolýar, şol bir wagtyň özünde adamlaryň agyry duýmazlygyna sebäp bolýar. Bu lukmançylykda ýerli anesteziýa meňzeýär.
Etil hloridefir ýaly ysly reňksiz gazdyr. Suwda az ereýär, ýöne organiki erginleriň köpüsinde ereýär.Etil hloridesasan tetraetil gurşun, etil sellýuloza we etilkarbazol boýaglary üçin çig mal hökmünde ulanylýar. Şeýle hem, tüsse dörediji, sowadyjy, ýerli anestetik, insektisid, etilleşdiriji serişde, olefin polimerleşdiriji erediji we benziniň detonasiýa garşy serişdesi hökmünde ulanylyp bilner. Şeýle hem, polipropilen üçin katalizator we fosfor, kükürt, ýaglar, smolalar, mumlar we beýleki himiki maddalar üçin erediji hökmünde ulanylyp bilner. Şeýle hem, pestisidleriň, boýaglaryň, derman serişdeleriniň we olaryň aralyk önümleriniň sintezinde ulanylýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 30-njy iýuly
