Tehnologiýanyň ösmegi dowam edýärkä, biz Aý barada has köp zatlary ýuwaş-ýuwaşdan öwrenýäris. Missiýanyň dowamynda Çan'e 5 kosmosdan 19,1 milliard ýuan kosmos materiallaryny alyp geldi. Bu madda ähli adamlar tarapyndan 10,000 ýyllap ulanylyp bilinýän gaz - geliý-3.

Gelium 3 näme?

Barlagçylar Aýda tötänleýin geliý-3-iň yzlaryny tapdylar. Geliý-3 Ýer ýüzünde köp duş gelmeýän geliý gazydyr. Gaz hem açylmady, sebäbi ol açyk we görüp ýa-da el bilen degrip bolmaýar. Ýer ýüzünde geliý-3 hem bar bolsa-da, ony tapmak üçin köp adam güýji we çäkli serişdeler gerek.
Görünýän ýaly, bu gaz Aýda Ýerdäkiden has köp mukdarda tapyldy. Aýda takmynan 1,1 million tonna geliý-3 bar, ol ýadro sintezi reaksiýalary arkaly adamzadyň elektrik energiýasyna bolan zerurlyklaryny üpjün edip biler. Diňe şu serişde bizi 10,000 ýyllap dowam etdirip biler!

Gelium-3 kanalynyň garşylygyny netijeli ulanmak we uzak möhletli

Geliy-3 adamyň energiýa zerurlyklaryny 10,000 ýyllap kanagatlandyryp bilse-de, belli bir wagtyň dowamynda geliy-3-i dikeltmek mümkin däl.

Birinji mesele geliý-3-iň çykarylmagydyr

Eger biz geliý-3-i gaýtadan almak islesek, ony Aý topragynda saklap bilmeris. Gazy adamlar gaýtadan işläp bilmek üçin çykarmaly. Şeýle hem, ol haýsydyr bir gapda bolmaly we Aýdan Ýere daşalmaly. Emma häzirki zaman tehnologiýalary Aýdan geliý-3-i çykaryp bilmedi.

Ikinji mesele ulag bilen bagly

Gelium-3-iň köp bölegi Aý topragynda saklanýandygy sebäpli, topragy Ýere daşamak henizem örän amatsyz. Netijede, ony häzir kosmosa diňe raketa arkaly uçuryp bolýar we bu iki taraplaýyn syýahat gaty uzak we wagt talap edýär.

Üçünji mesele konwersiýa tehnologiýasydyr

Adamlar geliý-3-i Ýere geçirmek isleseler-de, konwersiýa prosesi belli bir wagt we tehnologiýa çykdajylaryny talap edýär. Elbetde, başga materiallary diňe geliý-3 bilen çalşyrmak mümkin däl. Sebäbi häzirki zaman tehnologiýasynda bu juda köp zähmet talap edýän bolsa, beýleki serişdeleri umman arkaly çykaryp bolýar.

Umuman alanyňda, Aýy öwrenmek ýurdumyzyň iň möhüm taslamasydyr. Adamlar geljekde ýaşamak üçin Aýa gitseler-de, gitmeseler-de, Aýy öwrenmek biziň başdan geçirmeli zadymyzdyr. Şol bir wagtyň özünde, haýsy ýurt özi üçin şeýle baýlyga eýe bolmak islese-de, Aý her bir ýurt üçin iň möhüm bäsdeşlik nokadydyr.

Gelium-3-iň açylmagy hem şatlykly wakadyr. Geljekde, kosmosa uçanda, adamlaryň Aýdaky möhüm materiallary adamlaryň ulanyp biljek serişdelerine öwürmegiň ýollaryny tapyp biljekdigine ynanýarlar. Bu serişdeler bilen planetanyň ýüzbe-ýüz bolýan gytçylyk meselesi hem çözülip bilner.