Ammiakdökün hökmünde meşhurdyr we häzirki wagtda himiýa we derman senagatlary ýaly köp pudaklarda ulanylýar, ýöne onuň mümkinçilikleri şu ýerde gutarmaýar. Şeýle hem, häzirki wagtda giňden isleg bildirilýän wodorod bilen birlikde ulagyň, esasanam deňiz ulagynyň dekarbonizasiýasyna goşant goşup biljek ýangyç bolup biler.

köp sanly artykmaçlyklaryny göz öňünde tutupammiak, esasanam gaýtadan dikeldilýän energiýa arkaly öndürilýän “ýaşyl ammiak”, ýagny uglerod dioksidiniň öndürilmezligi, köp çeşmeler we suwuklandyryş temperaturasynyň pes bolmagy ýaly köp halkara ägirtleri “ýaşyl” senagat önümçiligi üçin bäsleşige goşuldylar.ammiak“. Şeýle-de bolsa, durnukly ýangyç hökmünde ammiakyň önümçiligi giňeltmek we onuň zäherliligi bilen göreşmek ýaly käbir kynçylyklary ýeňip geçmeli.

Ägirtler “ýaşyl ammiagy” işläp çykarmak üçin bäsleşýärler

Şeýle hem bir mesele barammiakdurnukly ýangyç bolmak bilen. Häzirki wagtda ammiak esasan gazylyp alynýan ýangyçlardan öndürilýär we alymlar gaýtadan dikeldilýän serişdelerden "ýaşyl ammiak" öndürip, hakykatdanam durnukly we uglerodsyz bolmagyna umyt baglaýarlar.
Ispaniýanyň “Absai” web sahypasy ýakynda çap edilen hasabatda “ýaşylammiak"Geljegi örän ýagty bolup biler, senagat möçberinde önümçilik üçin bäsleşik dünýä derejesinde başlandy."

Meşhur himiki ägirdi Ýara işjeň ýagdaýda “ýaşyl” ulgamy ornaşdyrýar.ammiak"önümçiligi" we Norwegiýada ýyllyk kuwwaty 500,000 tonna bolan durnukly ammiak zawodyny gurmak meýilleşdirilýär. Kompaniýa ozal Awstraliýanyň demirgazyk-günbataryndaky Pilbara şäherindäki bar bolan zawodynda wodorod öndürmek üçin gün energiýasyny ulanmak, wodorodyň azot bilen reaksiýa girmegini üpjün etmek üçin fransuz elektrik kompaniýasy "Engie" bilen hyzmatdaşlyk edipdi we gaýtadan dikeldilýän energiýa arkaly öndürilýän "ýaşyl ammiak" 2023-nji ýylda synag önümçiligine başlanar. Ispaniýanyň "Fetiveria" kompaniýasy hem 1 million tonnadan gowrak "ýaşyl" öndürmegi meýilleşdirýär.ammiak"Puertollanodaky zawodynda ýylda bir gezek işleýär we Palos-De la Fronterada şol bir kuwwatly başga bir "ýaşyl ammiak" zawodyny gurmagy meýilleşdirýär.Ammiak"zawody. Ispaniýanyň "Ignis Group" kompaniýasy Sevilýa portunda "ýaşyl ammiak" zawodyny gurmagy meýilleşdirýär.

Saudi NEOM kompaniýasy dünýäde iň uly "ýaşyl" gurmagy meýilleşdirýärammiak“Öndüriş desgasy 2026-njy ýylda. Gurluşygy tamamlanandan soň, desganyň ýylda 1,2 million tonna “ýaşyl ammiak” öndürip, uglerod dioksidiniň zyňyndylaryny 5 million tonna azaltmagyna garaşylýar.

“Absai” eger “ýaşyl” bolsaammiak"Durmuşa çykýan dürli kynçylyklary ýeňip geçip bilse, adamlaryň indiki 10 ýylyň dowamynda ammiak bilen işleýän ýük awtoulaglarynyň, traktorlaryň we gämileriň ilkinji tapgyryny görmegine garaşylýar. Häzirki wagtda kompaniýalar we uniwersitetler ammiak ýangyjynyň ulanylyş tehnologiýasyny öwrenýärler we hatda synag enjamlarynyň ilkinji tapgyry hem peýda boldy.

ABŞ-nyň “Technology Times” web sahypasynda 10-njy günde çap edilen habara görä, ABŞ-nyň Bruklin şäherinde ýerleşýän “Amogy” kompaniýasy ammiak bilen işleýän ilkinji gämini 2023-nji ýylda görkezmäge we ony 2024-nji ýylda doly söwdalaşdyrmaga meýilleşdirýändigini mälim etdi. Kompaniýa munuň nol zyňyndyly gämi gatnawynda uly üstünlik boljakdygyny aýtdy.

ýeňip geçmeli kynçylyklar henizem bar

Ammiakgämileri we ýük awtoulaglaryny ýangyç bilen üpjün etmek ýoly ýeňil bolmady. “Det Norske Veritas” guramasynyň hasabatynda aýdyşy ýaly: “Ilki bilen birnäçe kynçylygy ýeňip geçmeli”.

Ilki bilen, ýangyç üpjünçiligiammiaküpjün edilmelidir. Häzirki wagtda dünýäde öndürilýän ammiagyň takmynan 80% -i dökün hökmünde ulanylýar. Şonuň üçin, oba hojalyk zerurlyklaryny kanagatlandyrmak bilen birlikde, ony iki esse ýa-da hatda üç esse artdyrmak zerur bolar diýlip garaşylýar.ammiakdünýäde deňiz flotlaryna we agyr ýük awtoulaglaryna ýangyç bermek üçin önümçilik. Ikinjiden, ammiagyň zäherliligi hem alada döredýär. Ispaniýanyň energiýa geçişi boýunça bilermeni Rafael Gutierrez ammiagyň dökün öndürmek üçin ulanylýandygyny we käbir gämilerde sowadyjy serişde hökmünde ulanylýandygyny, käbir örän professional we tejribeli işgärler tarapyndan dolandyrylýandygyny düşündirdi. Eger adamlar ony gämilere we ýük awtoulaglaryna ýangyç bermek üçin ulanylyşy giňeltseler, has köp adam zyýanly täsirlere duçar bolar.ammiakwe kynçylyklaryň döremek mümkinçiligi has uly bolar.