Ýanýan gaz ýeke-täk ýanýan gaza we garyşyk ýanýan gaza bölünýär, olar ýanýan we partlaýjy häsiýetlere eýedir. Standart synag şertlerinde partlama döredýän ýanýan gazyň we ýanmagy goldaýan gazyň birmeňzeş garyndysynyň konsentrasiýasynyň çägi. Ýanmagy goldaýan gaz howa, kislorod ýa-da beýleki ýanmagy goldaýan gazlar bolup biler.

Partlama çägi howadaky ýanýan gazyň ýa-da buguň konsentrasiýasynyň çägini aňladýar. Partlama sebäp bolup biljek ýanýan gazyň iň pes mukdaryna partlamanyň pes çägi; iň ýokary konsentrasiýa bolsa partlamanyň ýokarky çägi diýilýär. Partlama çägi garyndynyň düzüm böleklerine baglylykda üýtgeýär.

Ýanýan we partlaýjy gazlaryň arasynda wodorod, metan, etan, propan, butan, fosfin we beýleki gazlar bar. Her bir gazyň dürli häsiýetleri we partlama çäkleri bar.

Wodorod

Wodorod (H2)reňksiz, yssyz, tagamsyz gazdyr. Ýokary basyşda we pes temperaturada reňksiz suwuklykdyr we suwda az ereýär. Ol örän ýanýandyr we howa bilen garylanda güýçli partlap, ot alyp biler. Mysal üçin, hlor bilen garylanda, gün şöhlesiniň aşagynda tebigy ýagdaýda partlap biler; garaňkyda ftor bilen garylanda, partlap biler; silindrdäki wodorod hem gyzdyrylanda partlap biler. Wodorodyň partlama çägi 4,0% -den 75,6% -e çenli (göwrüm konsentrasiýasy).

Metan

Metangaýnama temperaturasy -161,4°C bolan reňksiz, yssyz gazdyr. Ol howadan ýeňil we suwda eremegi örän kyn bolan ýanýan gazdyr. Ol ýönekeý organiki birleşmedir. Metan we howanyň degişli proporsiýadaky garyndysy uçgun bilen duşuşanda partlaýar. Partlamanyň ýokarky çägi % (V/V): 15,4, partlamanyň aşaky çägi % (V/V): 5,0.

Etan

Etan suwda eremeýär, etanolda we asetonda ejiz ereýär, benzolda ereýär we howa bilen garylanda partlaýjy garyndylary emele getirip biler. Yssylyk çeşmelerine we açyk otlara sezewar edilende ýanmak we partlamak howplydyr. Ftor, hlor we ş.m. bilen aragatnaşykda güýçli himiki reaksiýalary döreder. Ýokarky partlama çägi % (V/V): 16.0, aşaky partlama çägi % (V/V): 3.0.

Propan

Propan (C3H8), reňksiz gaz, howa bilen garylanda partlaýjy garyndylary emele getirip biler. Yssylyk çeşmelerine we açyk otlara sezewar edilende ýanmak we partlamak howplydyr. Oksidleýjiler bilen aragatnaşykda güýçli reaksiýa girýär. Ýokarky partlama çägi % (V/V): 9.5, aşaky partlama çägi % (V/V): 2.1;

N.butan

n-Butan reňksiz ýanýan gaz bolup, suwda eremeýär, etanolda, efirde, hloroformda we beýleki uglewodorodlarda aňsat ereýär. Ol howa bilen partlaýjy garyndy emele getirýär we partlama çägi 19% ~ 84% (agşam).

Etilen

Etilen (C2H4) reňksiz, aýratyn süýji ysly gazdyr. Ol etanolda, efirde we suwda ereýär. Ol ýanmagy we partlamagy aňsat. Howadaky mukdary 3% ýetende, ol ýarylyp we ýanyp biler. Partlama çägi 3.0 ~ 34.0%.

Asetilen

Asetilen (C2H2)efir ysy bolan reňksiz gazdyr. Suwda az ereýär, etanolda ereýär we asetonda aňsat ereýär. Ýanmagy we partlamagy örän aňsat, esasanam fosfidler ýa-da sulfidler bilen gatnaşykda bolanda. Partlama çägi 2,5 ~ 80%.

Propilen

Propilen adaty ýagdaýda süýji ysly reňksiz gazdyr. Ol suwda we sirke kislotasynda aňsat ereýär. Partlamagy we ýanmagy aňsat, partlama çägi bolsa 2.0 ~ 11.0%.

Siklopropan

Siklopropan nebit efiriniň ysy bolan reňksiz gazdyr. Ol suwda az ereýär we etanolda we efirde aňsat ereýär. Ýanmagy we partlamagy aňsat, partlama çägi 2,4 ~ 10,3%.

1,3 Butadien

1,3 Butadien reňksiz we yssyz gaz bolup, suwda eremeýär, etanolda we efirde aňsat ereýär we mis hlorid ergininde ereýär. Ol otagyň temperaturasynda örän durnuksyzdyr we aňsatlyk bilen parçalanýar we partlaýar, partlama çägi 2,16 ~ 11,17%.

Metil hlorid

Metil hlorid (CH3Cl) reňksiz, aňsatlyk bilen suwuklandyrylýan gazdyr. Onuň tagamy süýji we efir ýaly ysly. Ol suwda, etanolda, efirde, hloroformda we buz sirkesi turşusynda aňsatlyk bilen ereýär. Ol ýanmagy we partlamagy aňsat, partlama çägi 8,1 ~ 17,2%.