Etilen oksidi (EO) uzak wagt bäri dezinfeksiýa we sterilizasiýada ulanylýar we dünýäde iň ygtybarly diýlip ykrar edilen ýeke-täk himiki gaz sterilizatorydyr. Geçmişde,etilen oksidiesasan senagat möçberinde dezinfeksiýa we sterilizasiýa üçin ulanyldy. Häzirki zaman senagat tehnologiýasynyň we awtomatlaşdyrmagyň hem-de akylly tehnologiýanyň ösmegi bilen etilen oksidi sterilizasiýa tehnologiýasy lukmançylyk edaralarynda yssydan we çyglylykdan gorkýan takyk lukmançylyk enjamlaryny sterilizasiýa etmek üçin howpsuz ulanylyp bilner.

Etilen oksidiniň häsiýetnamalary

Etilen oksidiformaldegidden soň himiki dezinfeksiýa serişdeleriniň ikinji neslidir. Ol henizem iň gowy sowuk dezinfeksiýa serişdeleriniň biri we dört sany esasy pes temperatura sterilizasiýa tehnologiýasynyň iň möhüm agzasydyr.

Etilen oksidi ýönekeý epoksid birleşmesidir. Otagyň temperaturasynda we basyşynda reňksiz gazdyr. Howadan agyr we hoşboý efir ysy bar. Etilen oksidi ýanýan we partlaýjydyr. Howanyň düzüminde 3% -den 80% -e çenli bolandaetilen oksidi, partlaýjy garyşyk gaz emele gelýär, ol açyk otlara sezewar edilende ýanýar ýa-da partlaýar. Dezinfeksiýa we sterilizasiýa üçin ulanylýan etilen oksidiniň konsentrasiýasy 400-den 800 mg/L-e çenli bolup, howadaky ýanýan we partlaýjy konsentrasiýa aralygynda bolýar, şonuň üçin ony seresaplylyk bilen ulanmaly.

Etilen oksidi ýaly inert gazlar bilen garyşdyrylyp bilneruglerod dioksididezinfeksiýa we sterilizasiýa üçin has howpsuz bolan partlamaga çydamly garyndy emele getirmek üçin 1:9 gatnaşykda.Etilen oksidipolimerleşip biler, ýöne umuman polimerleşme haýal we esasan suwuk ýagdaýda bolýar. Etilen oksidiniň uglerod dioksidi ýa-da ftorlanan uglewodorodlar bilen garyndylarynda polimerleşme has haýal bolýar we gaty polimerleriň partlamagy az mümkin.

Etilen oksidini sterilizasiýa etmegiň prinsipi

1. Alkilleşdirme

Täsir ediş mehanizmietilen oksidiDürli mikroorganizmleri öldürmekde esasan alkilleşdirme bolýar. Täsir edýän ýerler belok we nuklein kislotasy molekulalaryndaky sulfhidril (-SH), amino (-NH2), gidroksil (-COOH) we gidroksil (-OH). Etilen oksidi bu toparlaryň alkilleşdirme reaksiýalaryna sezewar bolmagyna sebäp bolup, bu mikroorganizmleriň biologik makromolekulalaryny işjeň däl edýär we şeýdip mikroorganizmleri öldürýär.

2. Biologik fermentleriň işjeňligini basyp ýatyryň

Etilen oksidi mikroorganizmleriň dürli fermentleriniň, meselem, fosfatdegidrogenaza, holinesteraza we beýleki oksidazalaryň işjeňligini basyp, mikroorganizmleriň kadaly metabolik prosesleriniň tamamlanmagyna päsgel berip we olaryň ölümine sebäp bolup biler.

3. Mikroorganizmlere öldüriji täsir

Ikisi hemetilen oksidisuwuklyk we gaz güýçli mikrob öldüriji täsire eýedir. Deňeşdirmek üçin, gazyň mikrob öldüriji täsiri has güýçli we onuň gazy, adatça, dezinfeksiýa we sterilizasiýa üçin ulanylýar.

Etilen oksidi bakteriýalaryň köpelýän bedenlerine, bakteriýa sporalaryna, kömeleklere we wiruslara güýçli öldüriji we işjeňsizleşdiriji täsir edýän ýokary netijeli giň spektrli sterilizatordyr. Etilen oksidi mikroorganizmler bilen aragatnaşykda bolanda, ýöne mikroorganizmler ýeterlik suw saklaýan bolsa, etilen oksidi bilen mikroorganizmleriň arasyndaky reaksiýa adaty birinji derejeli reaksiýadyr. Arassa ösdürilip ýetişdirilen mikroorganizmleri işjeňsizleşdirýän doza, reaksiýa egrisi ýarym logarifmik gymmatyň üstünde göni çyzykdyr.

Etilen oksidi sterilizasiýasynyň ulanylyş çägi

Etilen oksidisterilizirlenen zatlara zyýan ýetirmeýär we güýçli siňiş ukybyna eýedir. Umumy usullar bilen sterilizasiýa üçin ýaramly bolmadyk zatlaryň köpüsi etilen oksidi bilen dezinfeksiýa edilip we sterilizasiýa edilip bilner. Ol metal önümlerini, endoskoplary, dializatorlary we bir gezek ulanylýan lukmançylyk enjamlaryny sterilizasiýa etmek, dürli matalary, plastik önümleri senagat taýdan dezinfeksiýa etmek we sterilizasiýa etmek, şeýle hem ýokanç keselleriň epidemiýa sebitlerinde (meselem, himiki süýümli matalar, deri, kagyz, resminamalar we ýagly boýag suratlary) zatlary dezinfeksiýa etmek üçin ulanylyp bilner.

Etilen oksidi sterilizirlenen zatlara zyýan ýetirmeýär we güýçli siňiş ukybyna eýedir. Umumy usullar bilen sterilizasiýa üçin ýaramly bolmadyk zatlaryň köpüsi etilen oksidi bilen dezinfeksiýa edilip we sterilizasiýa edilip bilner. Ol metal önümlerini, endoskoplary, dializatorlary we bir gezek ulanylýan lukmançylyk enjamlaryny sterilizasiýa etmek, dürli matalary, plastik önümleri senagat taýdan dezinfeksiýa etmek we sterilizasiýa etmek, şeýle hem ýokanç keselleriň epidemiýa sebitlerinde (meselem, himiki süýümli matalar, deri, kagyz, resminamalar we ýagly boýag suratlary) zatlary dezinfeksiýa etmek üçin ulanylyp bilner.

Sterilizasiýa täsirine täsir edýän faktorlaretilen oksidi

Etilen oksidiniň sterilizasiýa täsirine köp faktorlar täsir edýär. Iň gowy sterilizasiýa täsirine ýetmek üçin, diňe dürli faktorlary netijeli gözegçilikde saklamak arkaly ol mikroorganizmleri öldürmekde öz roluny iň gowy oýnap we dezinfeksiýa we sterilizasiýa maksadyna ýetip biler. Sterilizasiýa täsirine täsir edýän esasy faktorlar: konsentrasiýa, temperatura, otnositel çyglylyk, täsir wagty we ş.m.